Aktualności

25-03-2021

Wystawa „Andrzej Krzanowski – w 70. rocznicę urodzin”


 

Biblioteka Akademii Muzycznej w Katowicach zaprasza na pierwszą wystawę z cyklu honorującego trzech niezwykłych kompozytorów zaliczanych do Pokolenia ’51 nazywanego również Pokoleniem Stalowowolskim. To właśnie w Stalowej Woli, na odbywającym się w latach 1975-1980 festiwalu „Młodzi Muzycy Młodemu Miastu”, debiutowali ci wówczas dwudziestokilkuletni, stojący u progu karier artyści: Aleksander Lasoń, Eugeniusz Knapik i Andrzej Krzanowski. Na początek przypominamy sylwetkę Andrzeja Krzanowskiego zmarłego przedwcześnie w 1990 roku.

Andrzej Krzanowski przyszedł na świat wiosną 1951 roku w Bielsku-Białej. W Katowicach studiował kompozycję w klasie Henryka Mikołaja Góreckiego i grę na akordeonie pod kierunkiem Joachima Pichury. Mimo że drugiego z tych kierunków nie ukończył, stał się znany jako wirtuoz akordeonu, specjalista od wykonywania muzyki najnowszej (pokazujemy między innymi afisz z 1981 roku zapowiadający recital Krzanowskiego).

Po skończeniu studiów znalazł zatrudnienie w macierzystej uczelni jako pedagog. W latach 80. wykładał grę na akordeonie na Międzynarodowych Kursach Wakacyjnych Nowej Muzyki w Darmstadcie. Prowadził też wykłady na międzynarodowych kursach Letniej Akademii „Time of Music” w Viitasaari w Finlandii oraz klasę mistrzowską podczas Kursów Akordeonowych w Mutzig we Francji.

Andrzej Krzanowski skomponował ponad 120 utworów. Pisał na różne obsady – instrumenty solo oraz różne obsady kameralne i orkiestrowe. Jest też autorem kompozycji chóralnych, muzyki komputerowej, oper, spektakli multimedialnych (w gablocie wystawy, obok innych nagrań utworów Andrzeja Krzanowskiego, znajduje się Audycja V wydana w zeszłym roku na płycie DVD przez PWM).

Zasłynął przede wszystkim kompozycjami akordeonowymi – zarówno na akordeon solo, jak i akordeonowe zespoły. Posługiwał się w nich nowoczesnym językiem brzmieniowym, szukał nowych możliwości komponowania na ten instrument – tradycyjny repertuar już w trakcie studiów traktował jako obciążenie. Na planszach ekspozycji przypominamy wydane utwory Krzanowskiego znajdujące się w zbiorach biblioteki oraz książki, w których znaleźć można analizy jego twórczości (a pozycji takich pojawia się coraz więcej).

O zasługach Andrzeja Krzanowskiego jako twórcy muzyki akordeonowej świadczą też utwory innych kompozytorów muzyki akordeonowej dedykowane jego pamięci. Kompozycje poświęcili mu m.in. Bronisław Kazimierz Przybylski i Bogdan Precz.

Na wystawie nie zabrakło rękopisów Krzanowskiego ze zbiorów Archiwum Śląskiej Kultury Muzycznej. W gablocie oglądać można Reminiscenzę na akordeon, klarnet, skrzypce i wiolonczelę napisaną w lipcu 1983 roku. Drugi rękopis to przykład utworu przeznaczonego dla dzieci – Mała partita na skrzypce solo z grudnia 1981 roku. Na kolejnej planszy zobaczymy kopie rękopisów dedykowanych przez Andrzeja Krzanowskiego Julianowi Gembalskiemu i akademickiej Bibliotece.

Ważną atrakcją wystawy zorganizowanej przez bibliotekę jest kolekcja zdjęć dokumentujących uczestnictwo Andrzeja Krzanowskiego w ważnych festiwalach muzyki współczesnej: w Stalowej Woli, Baranowie Sandomierskim i słynnej Warszawskiej Jesieni czy kursach darmstadzkich. Obok nich znajdują się zdjęcia z prywatnych archiwów: portretowe zdjęcie zrobione na rynku w ukochanych przez Krzanowskiego Czechowicach-Dziedzicach, gdzie mieszkał; fotografię z wakacji spędzonych w doborowym towarzystwie w Wiśle-Czarnem czy sympatyczne zdjęcia z wyjazdu do Trzcianki.

Wśród fotografii odnajdziemy również rodzinne zdjęcia małżeństwa Krzanowskich. W 1974 roku Andrzej Krzanowski poślubił Grażynę Makowską, również znaną kompozytorkę. Od lat niestrudzenie troszczy się ona o artystyczną renomę męża. Jest m.in. inicjatorką organizacji festiwalu „Alkagran” poświęconego jego pamięci. Na wystawie zobaczymy afisz zapowiadający pierwszą edycję tego festiwalu, która odbyła się zaledwie rok po śmierci Andrzeja Krzanowskiego, i drobną pamiątkę z edycji w 2012 roku.

 


Biuletyn Informacji Publicznej Deklaracja dostępności Logowanie do poczty Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach