Aktualności

17-12-2019

„Halo, tu Bolesław Woytowicz”

Bolesław Woytowicz

Bolesław Woytowicz

           5 grudnia minęła 120. rocznica urodzin Bolesława Woytowicza - kompozytora, pianisty i pedagoga, w 1946 roku rektora Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Katowicach. Z okazji tego jubileuszu Biblioteka Akademii Muzycznej prezentuje okolicznościową wystawę najciekawszych pamiątek związanych z jego osobą, które znajdują się w jej zbiorach.

            Woytowicz pochodził z rodziny o tradycjach muzycznych. Urodził się w 1899 roku w Dunajowcach na Podolu. Z okresu, w którym uczęszczał do gimnazjum męskiego w Kamieńcu Podolskim, zachowało się grupowe zdjęcie uczniów szkoły pozujących w mundurach i portret samego Woytowicza. Młody Bolesław studiował najpierw w Kijowie (filologię słowiańską), a potem w Warszawie (prawo i matematykę). W 1924 roku uzyskał dyplom w klasie fortepianu w Wyższej Szkole Muzycznej im. F. Chopina. Prezentowane na wystawie pismo pochodzące z tego samego roku zaświadcza, że starał się o przyjęcie do klasy kompozycji Konserwatorium Muzycznego. Podjął jednak pracę jako pedagog w macierzystej uczelni i rozwijał karierę jako pianista i kompozytor (studiował jeszcze u Nadii Boulanger). W gablocie widzimy sporządzony w 1920 roku rękopis jednego z jego wczesnych utworów - Melodii.

            Najczęściej przywoływanym epizodem z życia Woytowicza jest okres, kiedy w trudnych latach okupacji niemieckiej w czasie II wojny światowej prowadził w stolicy kawiarnię „Salon Sztuki”. Lokal ten stanowił dla Polaków namiastkę swobodnego życia muzycznego. Występowali tam m.in. Adam Didur oraz duet Lutosławskiego i Panufnika. Prezentujemy oryginalny program trzech koncertów, które zagrał sam właściciel lokalu w grudniu 1940 roku, w tym sylwestrowego „Koncertu życzeń”. Zbigniew Drzewiecki wspominał, że podczas podobnych recitali goście mogli wybierać spośród aż 100 pozycji repertuarowych, a Woytowicz wykonywał wybrane utwory na poczekaniu. Z okresu wojennego pochodzą też niemieckie dokumenty tożsamości - legitymacja pracownicza (Ausweis) i kenkarta.

Z czasem II wojny światowej, szczególnie z wydarzeniami powstania warszawskiego, związane jest najsłynniejsze dzieło Woytowicza - II Symfonia „Warszawska”. Za ten muzyczny obraz tragicznych dziejów miasta został w 1948 roku nagrodzony państwową nagrodą I stopnia. Jej zdobycia gratulował mu w telegramie młodziutki Wojciech Kilar, który pobierał u niego lekcje kompozycji. Najnowszym wyróżnieniem dla II Symfonii jest umieszczenie jej nagrania w wydanej przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne w 2018 roku kolekcji 100 na 100 prezentującej najważniejsze polskie utwory muzyczne stulecia 1918-2018.

            Kilar nie był jedynym słynnym uczniem Woytowicza. W Katowicach uczył oprócz niego kompozytorów Witolda Szalonka i Józefa Świdra oraz wielu znanych pianistów. O przyjaznych stosunkach łączących Woytowicza z najważniejszymi postaciami polskiego życia muzycznego świadczy mała kolekcja okolicznościowych telegramów nadesłanych m.in. od Henryka Mikołaja Góreckiego czy małżeństwa Lutosławskich.

            Jako pianista Woytowicz słynął jako znakomity wykonawca utworów Chopina, Beethovena, Mozarta i Debussy’ego. W 1927 roku zdobył wyróżnienie na I Konkursie Chopinowskim. Od drugiej edycji zasiadał już w jury turnieju. W jednej z gablot zobaczyć można jego osobisty dzienniczek sędziowski z edycji w 1960 roku zawierający notę wystawioną zwycięzcy – Mauriziowi Polliniemu. Dorobek nagraniowy Woytowicza reprezentuje gramofonowa płyta nagrana w 1959 roku z Etiudami Chopina op. 25 i Preludium cis-moll op. 45. O umiejętnościach Woytowicza zaświadcza też pocztówka od innej wybitnej pianistki Władysławy Markiewiczówny, w której zachwala ona radiową transmisję występu Woytowicza.

            Wykonawcze doświadczenie Woytowicza procentowało na pewno, kiedy dla PWM-u podejmował się pracy redaktora muzycznego. Pracował m.in. nad utworami Beethovena i Debussy’ego. Na wystawie widzimy wydanie koncertu skrzypcowego Mozarta z redaktorskimi uwagami naszego dawnego rektora.


Biuletyn Informacji Publicznej